Stamreeks / Generaties 04–05

Jan III &
Jan IV.

Het leven rond Arisdonk: gezin, werk en verantwoordelijkheid.

Volg hun verhaal

Van vader op zoon

04Jan IIIVan Holderbeke1630 – 172105Jan IVVan Holderbeke1672 – 1737

Levensdata uit de biografieën · onzekerheden staan bij het verhaal.

Oorspronkelijk onderzoek en teksten van Roland Van Holderbeke · Pagina4.htm. De woorden van de auteur, zijn vermoedens en de onzekerheden blijven bewaard.

Over de bronnen

Generatie 04 / Landbouwer, wever & schepen

Jan III, (Joannes) Van Holderbeke

Volgens het opschrift

1630 - 1721

Jan, (Joannes) Van Holderbeke [25] was de eerstgeborene zoon van Jan (Joannes) Van Holderbeke [22] en Elisabeth Dobbelaere [23]. Hij was de derde opeenvolgende Jan of Joannes in onze stamreeks.

De mijlpalen

Een leven in de tijd.

Gebeurtenissen zoals vermeld in de oorspronkelijke tekst.

  1. 1630

    Hij werd geboren te Waarschoot (Arisdonk) op zaterdag 7 september 1630 rond 19.00 uur.

  2. 1630

    Hij werd gedoopt te Waarschoot op zondag 8 september 1630.
    Peter : Joannes Van Holderbeke (Jan I), zijn grootvader.
    Meter : Roelandts Petronella ux Dobbelaere Jan (ex. Eeklo), zijn grootmoeder van moeders zijde.

  3. 1664

    Hij huwde met Susanna Goethals op 9 februari 1664 te Sleidinge. Huwelijksgetuigen waren : Van Holderbeke Petrus (zijn oom) en Tythgat Joannes.

  4. 1721

    Hij overleed, bijna 91 jaar oud, te Waarschoot (Arisdonk) op zondag 27 april 1721, zijn bijnaam van Jan “d’oudde” werd hem met eer gegeven.

Het dagelijks leven

Land & weefgetouw.

Hij oefende het beroep uit van landbouwer en wever.

De mensen rondom Jan III

Gezin & familie.

Broers & zusters

  • Tot nu toe door mij gekend had Jan een zuster : Sara II Van Holderbeke [26]. ( 1631 - 1700)

Echtgenote · Susanna Goethals

Susanna Goethals [17], afkomstig uit Sleidinge, was de dochter van Jooris Goethals en Luckx (of Leucx) Joanna. Jooris (Georgius) Goethals was schepen van de ambacht Waarschoot in 1633, hij heeft nog meerdere andere hoogwaardige plaatsen bekleed.
¤ Zij zelf werd geboren op 12 mei 1645 om 0700 uur te Sleidinge en er gedoopt op 14 mei 1645.
¤ Zij huwde op de zeer jonge leeftijd van 19 jaar met Jan, (Joannes) Van Holderbeke (toen 34 jaar oud) op 9 februari 1664 te Sleidinge.
¤ Zij overleed te Waarschoot (Arisdonk) op zondag 4 september 1712.

Hun kinderen

  • Georgius Van Holderbeke [92] ( 1665 - 1665)
  • Maria (Marie) Van Holderbeke [93] ( 1666 - )
  • Livina (Lievyne) Van Holderbeke [94] ( 1669 - 1728)
  • Jan (Joannes) Van Holderbeke [45] ( 1672 - 1737) De volgende in mijn stamlijn, dus als Jan IV aangeduid.
  • Joanna (Janneken) Van Holderbeke [95] ( 1675 - 1740), mijn geliefkoosde oertante
  • Judoca Van Holderbeke [97] ( 1679 - 1705)
  • Georgius (Jooris) Van Holderbeke [96] ( 1682 - 1721)
  • Petronella Van Holderbeke [98] ( 1685 - 1731)
  • Jacoba (Jaecquemyntien) Van Holderbeke [99] ( 1690 - )

Het levensverhaal

Achter de jaartallen.

Joannes of Jan werd zeer oud voor die periode, Jan was bijna 91 jaar oud bij zijn overlijden ! Eén van de oudste inwoners van Waarschoot gedurende die eeuw.
Hij wordt in diverse akten als Jan Van Holderbeke "d'oudde" of Jan "d'oudde" aangegeven (o.a. Staten van Goed), soms ook als Jan d'audde. Zijn doopnaam was uiteraard Joannes, maar hij komt meestal voor met de naam Jan in de andere akten en registers.
Jan werd aangeduid als schepen in de Keure Sleidinge met residentie te Waarschoot (Arisdonk) van 1681 tot en met 1685, iets heel zelden voor die tijd om meerdere jaren na elkaar aan te blijven, ook te Waarschoot of Sleidinge, aangezien de schepen elk jaar opnieuw aangeduid werd door de landvorst. De landvorst koos die schepenen onder zijn meest trouwe dienaren en de meeste rijke en tevens geletterde lieden van de gemeenschap. Hij moet dus tot één van de voornaamste families behoord hebben (bij de meest welstellenden van de Ambacht Waarschoot volgens het belastingsdossier van die tijd). Het staat met zekerheid vast dat Jan kon lezen en schrijven, want hij zat als schepen ook in de vierschaar = rechtbank en ondertekende de stukken eigenhandig met zijn volle naam (eigenhandig geschreven stukken zijn bewaard in het Rijksarchief in Gent - Geraard den Duivelsteen).

Huis Arisdonk, type huis/boerderijtje voor die tijd
Jan woonde in Arisdonk en was er een welgestelde landbouwer - wever. Hij had ten andere rechten in twee hofsteden (Staeten van Goed). Volgens de schattingen van de belastingen werd zijn eigen hof aangeslagen op ca 5 ha goede landbouwgrond, wat voor die tijd ver boven het gemiddelde lag.

Tijdens zijn zo rijk gevuld leven heeft hij, naast schepen en zetel in de vierschaar, nog volgende officiële ambten bekleed: Jan was tweemaal "kerkmeester" in 1678 en in 1679 en hij was eveneens "armenmeester" in 1686 en in 1687 in de Ambacht Waarschoot.
In die periode waren de "Van Holderbeke" dus zeer belangrijke lieden in Waarschoot en Sleidinge, zie ook bij zijn ooms Pieter en Daniel en zijn neef Daniel Van Holderbeke, die allen dergelijke hoogwaardigheidsfuncties bekleed hebben.
Van zijn echtgenote is minder gekend (of beter: heb ik maar weinig gevonden), ze heeft wel ook een zeer mooie leeftijd bereikt en was van “goede” afkomst. Jan had samen met zijn echtgenote Susanna Goethals negen kinderen. Hun eerste werd in 1665 geboren en hun laatste in 1696 (Jan was toen al 66 jaar).

De wereld van toen

Bestuur, recht & het dorp.

In die periode sprak men nog niet van "Gemeente". Op kerkelijk gebied was er de parochie met daarboven het Bisdom, op wereldlijk gebied sprak men van een Heerlijkheid, een Ambacht, een Keure en de grenzen ervan kwamen niet noodzakelijk overeen met deze van de parochie. Waarschoot behoorde eerst tot de Ambacht Zomergem, werd daarna een eigen Ambacht met Oostwinkel en Ronsele samen met zetel te Waarschoot, maar een deel van zijn grondgebied lag ook in de Keure van Sleidinge (Arisdonk o.a.). Verder lag nog een deel van Waarschoot in de Heerlijkheid Nieuwenhove (lag op de grens Waarschoot-Sleidinge-Lovendegem). Een ander deel bleef onder Zomergem en reikte zelfs tot tegen de Leest. Beke werd al in die tijd in twee gesneden, één deel ging naar Zomergem en het ander deel werd bij Waarschoot gevoegd.
Iedere Keure of Ambacht had zijn eigen rechtsgebied en gerecht voor lagere jurisdictie (de vierschaar) waarvan Jan III deel van uitmaakte.

Te Waarschoot had men een Amman, een Baljuw, politieofficieren, politiemannen, een vierschaar en een gevang. Alhoewel de Amman en de Baljuw bijna dezelfde verantwoordelijkheid hadden, stond de Amman als rechtstreekse afgevaardigde van de landvorst toch hoger in aanzien. Een burgemeester bestond toen nog niet, onder de schepen werd een "Eerste Schepen of eerste magistraat" aangeduid. Dit was de voorloper van wat later de burgemeester zou worden. Volgden in de hiërarchie op de Keure of de Ambacht of de Heerlijkheid: de Kasselrij met een Burggraaf (de Oudburg te Gent) en dan de Landvorst of Graaf van Vlaanderen. Er waren echter ook erg kleine graafschappen zoals het Graafschap Evergem, dat kleiner was dan de huidige gemeente. Ook Zomergem was ooit een minigraafschap.

Generatie 05 / Een hofstede in Arisdonk

Jan IV, (Joannes) Van Holderbeke

Volgens het opschrift

1672 - 1737

Jan (Joannes) Van Holderbeke [45] was de zoon van Jan (Joannes) Van Holderbeke [25] en Susanna Goethals [17].
Hij is de vierde “Jan” op rij met deze voornaam.

De mijlpalen

Een leven in de tijd.

Gebeurtenissen zoals vermeld in de oorspronkelijke tekst.

  1. 1672

    Hij werd geboren te Waarschoot op vrijdag 25 maart 1672, omstreeks 10.30 uur.

  2. 1672

    Hij werd gedoopt te Waarschoot op zondag 27 maart 1672.
    Peter was: Andreas Mariman [188]. Meter was: Joanna Goethals [189].

  3. 1700

    Hij huwde, 28 jaar oud, met Cornelia De Beir [46] op zaterdag 17 juli 1700 te Waarschoot.
    Getuigen waren: Jacobus Rogies [213] - Catharina De Paepe [214].

  4. Tweede huwelijk

    Hij huwde voor de tweede keer, 64 jaar oud, met een jonge deerne van amper 20 jaar oud: Joanna Maria Van den Bossche [1477]

  5. 1735–1736

    De ondertrouw werd afgelegd op oudejaarsdag van 31 december 1735 en het huwelijk volgde al snel op 11 januari 1736 beide te Waarschoot.
    Getuigen waren : Joannes Heems zijn zwager en spitsbroeder en Gilles Maria

  6. 1737

    Hij overleed, bijna 65 jaar oud, te Waarschoot op woensdag 2 januari 1737.

Het dagelijks leven

Land & weefgetouw.

Traditiegetrouw oefende Jan Van Holderbeke het beroep uit van landbouwer en thuiswever

Boer met huis
Thuiswever
Spinster

De mensen rondom Jan IV

Gezin & familie.

Broers & zusters

  • Georgius Van Holderbeke [92]. ( 1665 - 1665)
  • Maria (Marie) Van Holderbeke [93]. ( 1666 - )
  • Livina (Lievyne) Van Holderbeke [94]. ( 1669 - 1728)
  • Joanna (Janneken) Van Holderbeke [95]. ( 1675 - 1740)
  • Judoca Van Holderbeke [97]. ( 1679 - 1705)
  • Georgius (Jooris) Van Holderbeke [96]. ( 1682 - 1721)
  • Petronella Van Holderbeke [98]. ( 1685 - 1731)
  • Jacoba (Jaecquemyntien) Van Holderbeke [99]. ( 1690 - onbekend )

Eerste echtgenote · Cornelia De Beir

Cornelia De Beir [46] was de dochter van Lieven De Beir [1149].
Cornelia werd geboren ca 1678. Ze was niet van Waarschoot afkomstig.
¤ Zij huwde met Joannes (Jan) Van Holderbeke [45] op zaterdag 17 juli 1700 te Waarschoot.
¤ Zij overleed te Waarschoot (Arisdonck), 52 jaar oud, op vrijdag 13 januari 1730.

Kinderen met Cornelia De Beir

  • Joanna Van Holderbeke [177] ( 1700 - 1701)
  • Joanna Van Holderbeke [178] ( 1701 - 1727)
  • Livina Theresia Van Holderbeke [179] ( 1704 - onbekend )
  • Maria Elisabeth Van Holderbeke [180] ( 1705 - 1761)
  • Joannes Van Holderbeke [181] ( 1707 - onbekend ), dat was de vijfde Jan of Joannes op een rij!
  • Georgius Van Holderbeke [182] ( 1709 - 1719)
  • Jacobus Franciscus Van Holderbeke [47] ( 1711 - 1757), hij is de volgende in mijn stamreeks
  • Andreas Van Holderbeke [183] ( 1714 - onbekend )
  • Petrus Van Holderbeke [186] ( 1716 - 1761)
  • Georgius Van Holderbeke [184] ( 1720 - 1720)
  • Carolus Philippus Ludovicus Van Holderbeke [185] ( 1721 - onbekend )

Tweede echtgenote · Joanna Van den Bossche

Joanna Maria Van den Bossche [1477] was de dochter vanNicolaes Van Den Bossche en van Joanna Haeck
¤ Ze werd geboren te Waarschoot op 25 september 1716 en er dezelfde dag gedoopt.
¤ Op oudejaarsavond, de 31 december 1735 werd te Waarschoot de ondertrouw aangegaan met Jan Van Holderbeke.
¤ Getuigen waren Heems Joannes, de schoonbroer en boezemvriend van Jan Van Holderbeke en Livina Van Holderbeke, de zuster van Jan.
¤ Ze huwde met Jan Van Holdebeke te Waarschoot op 11 januari 1736.
¤ Getuigen op het huwelijk waren Joannes Heems (de schoonbroer van Jan) en Gilles Maria (geen familieverwantschap).
¤ Na de dood van haar man, Jan Van Holderbeke, is Joanna Van den Bossche hertrouwd met De Suttere Judocus op 30 april 1743 te Waarschoot. Getuigen waren Uytterschout Joannes en Van den Berghe Helena
¤ Ze is overleden te Waarschoot op de leeftijd van 68 jaar, op 5 augustus 1784.

Het levensverhaal

Achter de jaartallen.

Jan was eigenaar van een hofstede met percelen land: zie Staet van Goed, weduwnaar van Cornelia De Beir.
De naam van zijn eerste echtgenote Cornelia De Beir komt ook voor onder de vorm van “De Beer”.
Van drie van zijn kinderen uit het eerste huwelijk ben ik het spoor bijster (Livina, Carolus en Andreas).
Zijn zoon Jacobus, ook Jacques genoemd, uit het eerste huwelijk met Cornelia De Beir, is de volgende in mijn rechtstreekse lijn.

Jan IV Van Holderbeke staat verder ook aangeven als vader van een onwettige zoon, De Martelaere Joannes, geboren te Waarschoot op 02.10.1721, de jonge moeder was De Martelaere Joanna, peter van het kind werd zijn schoonbroer en boezemvriend Heems Joannes, toen al rijke koster van de parochie. Joannes Heems was de echtgenoot van Petronella Van Holderbeke, de zuster van Jan Van Holderbeke.

Hij huwde voor de tweede keer juist één jaar voor zijn overlijden met een nog zeer jonge meid van amper 20 jaar oud, Joanna Van den Bossche.
Of er kinderen waren uit het zeer kort huwelijk met Jan Van Holderbeke heb ik tot nu toe niet kunnen vaststellen (vermoedelijk niet). Ook de herkomst van Joanna (vader, moeder) heb ik nog niet kunnen achterhalen.
Uit een tweede huwelijk van Joanna Van den Bossche met De Suttere Judocus zijn zeven kinderen gesproten :

Archiefstukken

De bewaarde verwijzingen.

Een kopij van de staet van goed na het overlijden van zijn eerste echtgenote, Cornelia de Beir, is in mijn bezit.

Verder in de familielijn

Het verhaal
gaat verder.

Verder naar Jacobus